Myndin hennar Moniku

Monika S. Helgadˇttir (1901-1988) settist a­ ß Merkigili Ý Austurdal Ý Skagafir­i ßsamt manni sÝnum Jˇhannesi Bjarnasyni ßri­ 1932. Jˇhannes lÚst ßri­ 1944 og eftir andlßt hans stˇ­ h˙n ein eftir me­ ßtta b÷rn, sj÷ dŠtur og einn son. Ůrjßr elstu dŠturnar voru fermdar en yngsta barni­, sem var nokkurra vikna gamalt, var skÝrt vi­ kistu f÷­ur sÝns. Getur hver sett sig Ý hennar spor me­ barnahˇpinn en enginn Ý ■Šr a­stŠ­ur sem h˙n bjˇ vi­ innan h˙ss sem utan. ┴ri­ 1949 rÚ­st h˙n Ý ■a­ stˇrvirki a­ byggja nřtt h˙s ˙r steinsteypu, sem enn stendur. Var ■a­ sannkalla­ kraftaverk ■ar sem ÷ll a­f÷ng Ý h˙si­ voru flutt ß hestum, hvort sem ■a­ var m÷l, sement, bßrujßrn e­a hva­ anna­ sem til ■ess ■urfti. Monika var­ ■jˇ­kunn ■egar h˙n var sŠmd Fßlkaor­unni ■ann 17. j˙nÝ 1953 fyrir b˙skaparafrek vi­ erfi­ar a­stŠ­ur og enn fremur ßri seinna ■egar ˙t kom bˇk Gu­mundar G. HagalÝn,áKonan Ý dalnum og dŠturnar sj÷,á■ar sem hann fjalla­i um lÝfshlaup Moniku.

Monika S. Helgadˇttir. Myndina mßla­i ■řskur listaşma­ur af jap÷nskum Šttşum. Sß var gestur ß Merkigili um ■a­ leyti sem Monika var a­ sauma myndina sem hÚr um rŠ­ir. Oft var gestkvŠmt ß Merkigili og m÷rg sumur dv÷ldu ■ar kunnugir og ˇkunnugir fer­alangar um lengri e­a skemmri tÝma.

Myndina til hŠgri (BSk.1995:90) sauma­i Monika ß sj÷tta ßratugásÝ­ustu aldar. H˙n er saumu­ me­ misl÷ngu spori og blˇmstursaumi me­ ullar■rŠ­i Ý d÷kkbr˙nan ullard˙k (java). StŠr­ myndar Ý ramma er 151x63. Myndefni­ er Ëlafur liljurˇs ■ar sem hann ■iggur gˇ­gj÷r­ir af ßlfkonunni. Ëlafur er Ý blßrri treyju og me­ blßan hatt sem Ý er tilkomumikil fj÷­ur. Hann er Ý grŠnblßum buxum og girtur hßum mˇrau­um rei­sokkum upp a­ hnjßm. Rei­skˇrnir eru fÝnir enda gullÝsta­ ß rei­verinu. Yfir sÚr hefur hann rau­a her­aslß. Hann rÝ­ur vel tygju­um grßum, glŠsilegum gŠ­ingi. Svokalla­ undirdekk er lagt undir hnakk og oddabrug­in brjˇstreim og taumur eru Ý stÝl. ┴lfkonan, sem er klŠdd sÝ­um blßum kjˇl me­ gullband um sig mi­ja, rÚttir Ëlafi gullhorn a­ bergja af. Gras vefst um fŠtur og blˇm skarta sÝnu fegursta. Tveir ˇkunnuglegir grßir fuglar trÝtla um. ┴ bakvi­ Ëlaf sÚr inn Ý laufskˇginn og ■ar sitja kunnuglegri fuglar. Ůeir lÝkjast rj˙pum. Grasi­, blˇmin og fuglana sau­ Monika saman ˙r řmsum munstrum og frÝhendis og fyllti Ý eftir smekk. Fyrirmyndir frjßlslega ˙tfŠr­ra laufbla­a Ý skˇginum gŠtu veri­ runnar jafnt af bl÷­um pottablˇma eins og af t˙ninu.

Monika sauma­i ˙t sÚr til ßnŠgju ef h˙n ßtti stund ß kv÷ldin eftir annir dagsins. Efni­ og munstri­ Ý myndina keypti h˙n hjß ˇnafngreindri konu Ý ReykjavÝk. S˙ gˇ­a kona kom og a­sto­a­i hana (nota­i ■a­ sem sumarfrÝ) vi­ a­ sauma upphleypt drykkjarhorni­ og handlegg ßlfkonunnar. Sagt er a­ Monika hafi veri­ sj÷ ßr a­ fullgera myndina.

Ůegar BŠndah÷llin vi­ Hagatorg reis langa­i Moniku a­ gefa myndina ■anga­ en ˙r ■vÝ var­ ekki. Myndin hÚkk lengst af Ý su­vesturstofunni ß Merkigili e­a til vors 1995 ■egar h˙n var afhent Bygg­arsafni Skagfir­inga. Myndin er til sřnis ß lofti ┴sh˙ssins, sem stendur vi­ GlaumbŠ. Ůar hefur veri­ sett upp herbergi me­ h˙sg÷gnum og munum frß Merkigili og vÝ­ar a­, til a­ minnast Moniku ß Merkigili og annarra kvenna sem stundu­u b˙st÷rf ß miklum breytingatÝmum, utandyra sem innan, um mi­ja 20. ÷ld.

Myndin er til sřnis Ý ┴sh˙sinu vi­ GlaumbŠ ■ar sem fleiri munir frß Moniku ß Merkigili hafa veri­ lag­ir fram.

GlaumbŠr á| á551 Sau­ßrkrˇkur á| áSÝmi 453 6173 á| ábsk@skagafjordur.is